CZYSTE
 

       Informacje o miejscowości

       Pierwsza pisana wzmianka o miejscowości Czyste, znajduje się w konińskich księgach grodzkich i ziemskich. Pochodzi ona z 1560 roku. Niejaka Anna Sluskowska przekazała oprawę posagu od pierwszego męża Stanisława Kraśnickiego, swojemu nowemu małżonkowi Krzysztofowi Pieniążkowi. Były to połowy na dziedziczonych przez nią wsiach: Piekary, Zaspy, Młyńskie Zaspy i Czyste.
       Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego informuje, że Czyste w powiecie tureckim gmina Piekary parafia Skęczniew zamieszkała jest (druga połowa XIX wieku) przez czynszowników czysto niemieckiego pochodzenia, przybyłych na te ziemie w ,,czasach pruskich’’. Autorzy mają tutaj zapewne na myśli, krótki okres zależności tych ziem od pruskiego zaborcy. Choć jak piszą Niemcy w Czystym: ,,dobrze umieją po polsku, ale swój język konserwują z pomocą szkoły niemiecko-ewangelickiej’’. W 1827 roku zamieszkiwało tam osiemdziesiąt siedem osób w czternastu budynkach. Kolonia niemiecka w czystym przetrwała do II wojny światowej. Jeden z mieszkańców wsi wspominał, że byli to bardzo dobrzy i pracowici rolnicy. Gospodarząc na najgorszych glebach szóstej klasy, uzyskiwali lepsze zbiory niż ich polscy sąsiedzi. Zgodne życie obu nacji trwało, aż do dojścia Hitlera do władzy. Wtedy zaczęły pojawiać się oznaki niemieckiej buty narodowej. Kiedy wybuchła II wojna światowa, większość tamtejszych Niemców czekała na wkroczenie wojsk okupacyjnych. Byli jednak i tacy, którzy walczyli w polskiej armii. Według opowiadań, jeden z nich przyszedł spędzić Boże Narodzenie 1939 roku w polskim towarzystwie. Kiedy usłyszał śpiewną przez rodaków pieśń ,,Niemcy, Niemcy ponad wszystko’’ zaintonował polski hymn narodowy.
       Dziś na Czystym pozostały po Niemcach szczątki cmentarza ewangelickiego. Duży metalowy krzyż, stojący w jego centrum cmentarza skorodował i się przewrócił. Mogiły zarosły leśną roślinnością.

Tekst opracował: Andrzej Tyczyno

 

Strona główna   |   Wstecz   |   Góra